Πέμπτη 23 Μαΐου 2013

Η μητέρα του σκύλου του Παύλου Μάτεσι



Και να μου λέγανε πως πρόκειται για αληθινή ιστορία, θα το πίστευα.  Αρκεί να θυμηθώ διηγήσεις της μάνας και της γιαγιάς μου και "Η μητέρα του σκύλου" μοιάζει με χιλιοειπωμένη ιστορία.  Αλλά δεν είναι έτσι γιατί ο Μάτεσις τη διηγείται σαν να είχε θαμμένο όλο τον πόνο της γενιάς του πολέμου μέσα του και να τον ξερνάει με καταπιεσμένη ορμή πάνω στο γραπτό του.

Μόνο μεγάλοι συγγραφείς έφτασαν να δώσουν την αλήθεια με τέτοια ένταση: οι μεγάλοι Ρώσοι, ο Κάφκα και ο Μπρεχτ, μερικά παραδείγματα.  Ο Μάτεσις δε σ' αφήνει να πάρεις ανάσα: πλήθος οι σκηνές, φορτωμένες εικόνες και νοήματα.  Οι περισσότερες, σκέτη αρρώστια.  Κάποιες  πάλι, γεμάτες αισιοδοξία και φως. 

Παντού κυριαρχεί η θέση του συγγραφέα για το Θεό, την πατρίδα και το Θάνατο.  Αμφισβητεί την ύπαρξη του Θεού, τη σημασία της πατρίδας και του Θανάτου: "Το μεγάλο δεν είναι ο θάνατος: το μεγάλο είναι οι νεκροί.  Ο θάνατος περνάει, οι νεκροί παραμένουν"

Για άλλη μια φορά (αρχικά με το "Πάντα καλά") συνειδητοποιώ πόσο αγαπάει ο Μάτεσις τη γυναίκα.  Τη γνωρίζει τόσο καλά σαν την παλάμη του χεριού του και την αφήνει να ορίσει εκείνη το συγγραφικό παιχνίδι σαν να είναι ο ίδιος αμέτοχος.

Η Ραραού, η αφηγήτρια και πρωταγωνίστρια του βιβλίου, είναι ένα λαβωμένο πλάσμα που ακροβατεί ανάμεσα στην πραγματικότητα και την ψύχωση.  Είναι από εκείνες τις ηρωίδες που δύσκολα ξεχνιούνται. 

"Η μητέρα του σκύλου" είναι το πρώτο μυθιστόρημα του Μάτεσι γι' αυτό ίσως αποτελεί ένα λογοτεχνικό ξέσπασμα, το οποίο δεν συναντάμε με τέτοια ένταση στα επόμενα έργα του.  Πρωτοεκδόθηκε το 1990 από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

Τρίτη 21 Μαΐου 2013

Νυχτερινό Δελτίο του Πέτρου Μάρκαρη


Νυχτερινό δελτίο

Το "Νυχτερινό Δελτίο" φαίνεται ότι μου άρεσε πολύ.  Δεν μπορώ να δικαιολογήσω με άλλο τρόπο το ότι θέλησα κάποια στιγμή ασυνείδητα να ανοίξω την τηλεόραση για να παρακολουθήσω τις εξελίξεις του δράματος που περιγράφει ο Μάρκαρης... 

Η ιστορία:

Η γνωστή δημοσιογράφος, Γιάννα Καραγιώργη, δολοφονείται λίγο πριν δημοσιοποιήσει στο νυχτερινό δελτίο του καναλιού που εργάζεται μια σημαντική αποκλειστικότητα.  

Διαβάζω ότι πρόκειται για το πρώτο μυθιστόρημα που έγραψε ο Π. Μάρκαρης και μου κάνει εντύπωση η άνεσή του.  Το γεγονός βέβαια δικαιολογείται από την ενασχόλησή του με το γραπτό λόγο τις προηγούμενες δεκαετίες (θέατρο, συγγραφή σεναρίων, μεταφράσεις).  Με ενδιαφέρουσα πλοκή που ακουμπάει γερά στην ελληνική πραγματικότητα (γραφειοκρατία, μετανάστες, ύποπτες μπίζνες στα Βαλκάνια κλπ)  ο συγγραφέας κατορθώνει να πλάσει μια πιστευτή ιστορία με πολλές απολήξεις που μπερδεύονται η μια με την άλλη ακολουθώντας την πορεία ενός πραγματικού αστυνομικού ντεντέκτιβ ο οποίος με πολλά πισωγυρίσματα, απογοητεύσεις, μικρές επιτυχίες οδηγείται σταδιακά στην αποκάλυψη της αλήθειας.

Το δεύτερο στοιχείο που με εντυπωσίασε ήταν η ιδιαίτερα αποκαλυπτική παρουσίαση της προσωπικής ζωής του αστυνόμου Χαρίτου, η οποία έχω την εντύπωση ότι γίνεται πιο συντηρητική στα επόμενα μυθιστορήματα ("Ο Τσε αυτοκτόνησε", "Παλιά, πολύ παλιά").

Το "Νυχτερινό Δελτίο" μεταφέρθηκε στη μικρή οθόνη, προβλήθηκε από την ΕΤ1 την περίοδο 1998 - '99 και ολοκληρώθηκε σε 18 επεισόδια που μπορείτε να  δείτε στο YouTube με το όνομα "CostasHaritos".

Το μυθιστόρημα εκδόθηκε το 1995 από τις εκδόσεις Γαβριηλίδη.

Δευτέρα 20 Μαΐου 2013

Το Νήμα της Victoria Hislop



Να απογοητευτεί κανείς από ένα βιβλίο, το καταλαβαίνω.  Να οργιστεί και να θυμώσει όμως είναι τουλάχιστον υπερβολικό αλλά να που τυχαίνει κι αυτό ενίοτε...

"Το νήμα" της V. Hislop είναι κάτι περισσότερο από ένα προχειρογραμμένο  μυθιστόρημα.  Χρησιμοποιεί την συγκλονιστική ιστορία μιας πόλης, της Θεσσαλονίκης συγκεκριμένα, για να ασελγήσει πάνω της διανθίζοντάς την με την εξίσου συναρπαστική ιστορία της ηρωίδας του, η οποία όμως ιστορία παρουσιάζεται σαν ένα βίπερ Νόρα: βιαστικά και χωρίς ψυχή.

Πούλησε βέβαια και όχι άσχημα. Ειλικρινά όμως δε βρίσκω τι άλλο μπορεί να πει κανείς γι' αυτό το βιβλίο...

Τίτλος πρωτοτύπου The Thread. Εκδόσεις ΔΙΟΠΤΡΑ, 2011

Κυριακή 19 Μαΐου 2013

Η Νοσταλγία των Δράκων του Δημοσθένη Κούρτοβικ

215302-big


Ένα πολύ καλό αστυνομικό μυθιστόρημα από το Δημοσθένη Κούρτοβικ με πρωτότυπη πλοκή, συνεχείς εναλλαγές καταστάσεων, σασπένς και ενδιαφέροντες χαρακτήρες, κυρίως  του καθηγητή Δρακά.  

Η τελευταία παράγραφος του οπισθόφυλλου αναφέρει τα εξής:

Ένα "φιλοσοφικό θρίλερ" που, με φόντο τη σημαδεμένη από σύγχυση και βία Ευρώπη της εποχής μας, διερευνά ζητήματα όπως η φύση και η λογική του Κακού, η αναζήτηση της αλήθειας, τα όρια της γνώσης, η ανάγκη για μια πίστη και ο εκφυλισμός της, η αμηχανία του ανθρώπου μπροστά στις σκοτεινές πλευρές του εαυτού του, η παρήγορη ικανότητά του ν' αγαπάει παρ' όλα αυτά.  Αλλά επίσης: μια αλληγορία για τη σύγχρονη Ελλάδα, τη σχέση ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν της, τη θέση της στον σημερινό κόσμο.

Έχω τη γνώμη ότι ο Κούρτοβικ θέλησε να ενσωματώσει στο βιβλίο του όσες περισσότερες κοινωνικές και πολιτικές παράμετρους  μπορούσε.  Εκεί νομίζω ότι "βάρυνε" κάπου το βιβλίο και έχασε την απλότητα που πιστεύω πως πρέπει να έχει ένα αστυνομικό μυθιστόρημα.  Το περίεργο είναι ότι οι παράμετροι αυτές δεν γίνονται άμεσα αντιληπτές από τον αναγνώστη και αποκαλύπτονται μέσα από μια δεύτερη ανάγνωση.  

Το βιβλίο εκδόθηκε το 2000 από τις εκδόσεις ΕΣΤΙΑ.

Σάββατο 18 Μαΐου 2013

"Ντούλια" της Μάρως Βαμβουνάκη


Η Μάρω Βαμβουνάκη ξέρει να γράφει, αυτό είναι σίγουρο.  Συνολικά το βιβλίο της δε μου φάνηκε καθόλου άσχημο.  Η κυρία Βαμβουνάκη γράφει πολύ "γυναικεία" στρεφόμενη ιδιαίτερα στην περιγραφή των συναισθημάτων της ηρωίδας της.   Παρακολούθησα την πορεία της Ντούλιας από το Λονδίνο ως το Χωριό της Κρήτης με ενδιαφέρον. Πρόκειται για μια γυναίκα "που αγάπησε πολύ" και κανείς δεν μπορεί να την κατηγορήσει γι' αυτό. Το πληρώνει βέβαια ακριβά αλλά φαίνεται ότι δεν υπάρχει άλλη διέξοδος γι' αυτήν παρά μόνο η κόλαση... 

Πρώτη έκδοση το 1984 από τις εκδόσεις Δόμος.